Umiejętności społeczne od podstaw. Jak wspierać ich rozwój w poszczególnych obszarach?

Rozpoczynając pracę jako trener TUS nie sposób jest pominąć wprowadzenie teoretyczne do całego spektrum zagadnień związanych z tematem umiejętności społecznych. Punktem wyjścia wydaje się być zatem pochylenie się nad definicją umiejętności społecznych. Dzięki rozumieniu czym są i jaką pełnią funkcję w życiu każdego z nas będziemy mogli skoncentrować się nad sposobami ich rozwoju.

Czym są umiejętności społeczne?

Według definicji Matczak (2007, s. 7) to „złożone umiejętności warunkujące efektywność radzenia sobie w określonego typu sytuacjach społecznych, nabywane przez jednostkę w toku treningu społecznego”. Podążając za tym rozumieniem nie sposób nie zauważyć, że umiejętności społeczne stanowią rdzeń funkcjonowania jednostki w świecie społecznym.

8 obszarów umiejętności społecznych według metodologii Węglarz i Bentkowskiej

W metodologii Węglarz i Bentkowskiej wyróżnia się 8 obszarów umiejętności społecznych. Są to: emocje, normy społeczne, komunikacja, teoria umysłu, samowiedza i samoświadomość, asertywność, radzenie sobie w sytuacjach trudnych oraz współpraca. Autorki w swoich pracach omawiają rozwój społeczno-emocjonalny dziecka w oparciu o wymienione obszary oraz proponują konkretne metody pracy, umożliwiające wsparcie rozwoju naszych podopiecznych. Dzisiejszy artykuł jest pierwszym z ośmiu, w których po kolei pochylimy się nad każdym z obszarów.

8 obszarów umiejętności społecznych według metodologii Węglarz i Bentkowskiej

W metodologii Węglarz i Bentkowskiej wyróżnia się 8 obszarów umiejętności społecznych. Są to: emocje, normy społeczne, komunikacja, teoria umysłu, samowiedza i samoświadomość, asertywność, radzenie sobie w sytuacjach trudnych oraz współpraca. Autorki w swoich pracach omawiają rozwój społeczno-emocjonalny dziecka w oparciu o wymienione obszary oraz proponują konkretne metody pracy, umożliwiające wsparcie rozwoju naszych podopiecznych. Dzisiejszy artykuł jest pierwszym z ośmiu, w których po kolei pochylimy się nad każdym z obszarów.

Dlaczego warto pracować nad emocjami podczas zajęć TUS?

Pierwszym obszarem w metodologii Węglarz i Bentkowskiej są emocje. Rozpoznawanie i rozumienie stanów emocjonalnych własnych oraz innych ludzi wydaje się być niezbędne do codziennego życia. Dzięki zdolności interpretowania ekspresji emocjonalnej jesteśmy w stanie odczytywać komunikaty niewerbalne oraz przyglądać się mowie ciała. Emocje pozwalają także na komunikowanie własnych stanów i związanych z nimi potrzeb.

Dzieci dopiero z biegiem czasu uczą się interpretować pobudzenie fizjologiczne (reakcje w ciele, które mają miejsce w określonych stanach) i nadawać im znaczenie, tym samym nazywając odczuwane w danej chwili emocje. Rolą dorosłych jest pomóc dzieciom w nazywaniu uczuć. Dzięki prawidłowej interpretacji własnych emocji dzieci będą w stanie wypracować konstruktywne sposoby radzenia sobie z trudnymi emocjami oraz opanują zdolność adekwatnego reagowania na emocje innych osób.

Emocje. Jak wspierać rozwój w pracy metodą TUS?

Każdy z wyodrębnionych w metodologii Węglarz i Bentkowskiej obszarów można wspierać na wiele sposobów. Pomimo tego, że istnieją gotowe metody pracy należy pamiętać, że każde dziecko jest inne – w związku z tym sposób pracy powinniśmy dostosować do jego indywidualnych potrzeb.

Najogólniej mówiąc chcąc pracować z dzieckiem w obszarze emocji powinniśmy zacząć od oswajania tej tematyki. Możemy do tego wykorzystać różnego rodzaju karty pracy czy podpowiedzi wzrokowe (gotowe do nabycia w sklepie Pomocetus.pl). Pamiętając o znaczeniu obserwacji i modelowania zacznijmy od siebie – wyrażając i komunikując własne emocje uczymy dziecko robienia tego samego. Nazywajmy głośno swoje emocje dając tym samym przykład ich akceptowania.

Przykładowe metody:

  • Karty pracy
  • Termometr złości
  • Bajki i opowiadania
  • Praca z obrazkami/zdjęciami

 

Pamiętajmy także o procesach, które są niezbędne w kształtowaniu nowych umiejętności u dziecka (niezależnie od tego, nad jakimi kompetencjami chcemy z dzieckiem pracować) – tj. obserwacja i naśladowanie, aktywność własna oraz generalizacja.

Po więcej wiedzy na temat rozwoju umiejętności społecznych u dzieci i pracy metodą TUS zapraszamy na szkolenie Trener TUS! 😉

Źródła:

  1. Węglarz J., Bentkowska D. (2020). Trening Umiejętności Społecznych Dzieci i Młodzieży. Przewodnik dla Terapeutów.
  2. Węglarz J., Bentkowska D. (2021). Czas Relacji, czyli wspieranie rozwoju społeczno-emocjonalnego dziecka.
Subskrybuj
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
Zobacz wszystkie komentarze